TRUpdate; gasprijs 8x zo hoog als jaar geleden

TRUpdate; gasprijs 8x zo hoog als jaar geleden

okt 6, 2021 Nieuwsfeed by roxanne

Mogelijk groot probleem voor de industrie


BertvanDijk 5okt1FinancieelDagblad


In het kort
Er lijkt geen einde te komen aan de stijging van de gasprijs.
Extreme nervositeit joeg dinsdag de prijs van het belangrijkste gascontract in Europa voor het eerst in de geschiedenis door de grens van €100/MWh.
De historisch hoge prijs leidt tot toenemende zorgen voor de Nederlandse industrie. De gasprijs is dinsdag voor het eerst in de geschiedenis door de grens van €100 per MWh gegaan. Het belangrijkste gascontract in Europa (het zogenoemde TTF-contract voor de volgende maand) stond aan het eind van de dag zelfs op €118, bijna 23% hoger dan maandag. De gasprijs is daarmee acht keer zo hoog als een jaar geleden. De extreme prijsstijgingen zetten inmiddels handelshuizen in energie onder druk.

‘De markt is extreem onrustig en nerveus’, zegt Chris Guth, energiemarktanalist bij Engie. ‘Op dagbasis zie we nu prijsoplevingen die ik niet kan toeschrijven aan wijzigingen in de balans tussen vraag aanbod. Ik heb deze prijsstijgingen in mijn elfjarige carrière nog nooit gezien.’

Minder wind
De gasprijs wordt opgedreven door een combinatie van factoren. Zo is de Europese gasproductie laag vanwege uitgesteld groot onderhoud aan gasvelden in Noorwegen en het terugschroeven van de gasproductie in Groningen. Bovendien zijn er dit jaar weinig gasvoorraden voor de winter aangelegd, omdat het voorjaar bovengemiddeld koud was.

Daarbij speelt de weersverwachting een belangrijke rol. De laatste weerrapporten geven iets koudere temperaturen aan voor later deze maand, en tegenvallende wind eind oktober. Dat betekende een koopmoment voor gas.

‘De nervositeit is terecht’, zegt Guth, die wijst op de leveringszekerheid. Vooral de hoogcalorische gasopslag baart zorgen. Dat is het type gas dat door de industrie en gascentrales wordt gebruikt. De ondergrondse opslag van dit gas in Bergermeer is slechts voor 28% gevuld, waar dit vorig jaar rond deze tijd meer dan 95% was.

Metaalsector wil overheidsingrijpen
‘Die buffer is bijzonder klein’, zegt Guth. ‘Dat hebben we de afgelopen decennia niet gezien. We kunnen maximaal 1% per dag injecteren en het stookseizoen is al begonnen. Ik adviseer eindverbruikers, van industrie tot aan winkelketens tot aan tuinders. Daar is de zorg echt reëel: kan het sommetje uit tegen deze energieprijzen?’

Ondernemersorganisatie voor de technologische industrie FME en leden van vakbonden FNV en CNV luiden de noodklok en bieden woensdag demissionair minister Blok van Economische Zaken en Klimaat gezamenlijk een petitie aan. Ze willen dat de overheid ingrijpt door bedrijven financieel te ondersteunen vanwege de hoge energieprijzen.

Een aantal industriële bedrijven heeft al bekendgemaakt de productie terug te schroeven zoals kunstmestproducent Yara in Sluiskil. Aluminiumproducent Aldel noemde de prijsstijgingen onlangs ‘absurd’.

Wissel op winstgevendheid
De hoge energieprijzen zullen volgens Guth een enorme wissel trekken op de winstgevendheid en economische groei. ‘Dit gaat zo’n zware impact hebben dat ik me afvraag of we dat wel helemaal door hebben’, zegt Guth.

De laatste keer dat de gasprijzen sterk stegen was in maart 2018, toen een koudefront — ‘the beast from the east’ — over Noordwest-Europa trok. ‘Als we naar de geschiedenis kijken van het TTF-gascontract dan werden bijna alle prijsstijgingen veroorzaakt door koude periodes aan het eind van de winter, wanneer ondergrondse gasbergingen behoorlijk leeg zijn’, schrijft Greg Molnar, gasanalist bij het Internationaal Energieagentschap in een commentaar.

‘Dit keer is het verhaal anders. Ten eerste hebben we niet te maken met een korte prijspiek, maar met een stevige en stabiele bullrun, die al enkele maanden duurt. Ten tweede staan we nu nog maar aan het begin van de winter: de gasbergingen zullen vanaf nu steeds leger worden.’ In 2018 was Noordwest-Europa heel dichtbij echte fysieke gastekorten. ‘De gasprijzen nu liggen boven de prijzen van toen, wat een teken van de extreme krapte op de markt is’, aldus Molnar.

‘Margin calls’
De extreme prijsstijgingen leiden inmiddels tot zogenoemde ‘margin calls’ bij handelshuizen in energie, zo meldde persbureau Reuters dinsdag. Dat betekent dat kleine handelshuizen, maar ook grote handelaren als Glencore, Gunvor, Trafigura en Vitol volgens bronnen van Reuters extra kapitaal moeten vrijmaken om hun financiële posities op de gasmarkt af te dekken. Dat zou vooral voor kleine spelers die extra moeten lenen een probleem kunnen worden.

‘“Markten kunnen zich langer irrationeel gedragen dan je in staat ben solvabel te blijven” is een beroemde uitspraak. Dit is een mooi voorbeeld’, aldus Guth.

Lees het volledige artikel: https://fd.nl/economie/1414979/extreme-nervositeit-jaagt-gasprijs-ver-over-grens-van-100-heen-jfj1cadgNOdg