Rotterdam krijgt zware onvoldoende voor binnenhalen nieuwe bedrijven

Rotterdam krijgt zware onvoldoende voor binnenhalen nieuwe bedrijven

jul 2, 2019 Nieuwsfeed by vincent

De resultaten van Rotterdam in het binnenhalen van internationale bedrijven zijn onder de maat. Het gemeentelijke beleid is versnipperd over te veel partijen en het acquisitiebudget is ontoereikend. Tot dit harde oordeel komt de Rotterdamse rekenkamer in een dinsdag verschenen rapport. FD, Pieter Lalkens
Een Maersk Line container schip ligt aangemeerd bij de APM container terminal in de Rotterdamse haven. 
Het jaarlijkse aantal binnengehaalde ondernemingen schommelt sinds 2013 tussen de zestig en zeventig. ‘Ronduit teleurstellend’, zegt directeur Paul Hofstra van de rekenkamer. ‘Gelet op de economische potentie van het gehele haven- en stadsgebied zouden we een grotere groei willen zien. Bovendien zat het economisch tij de afgelopen zes jaren ook nog eens mee.’

Enige positieve ontwikkeling is dat Rotterdam wel een groeiend aantal banen naar de stad haalt. In 2014 ging het om 442 banen, in 2018 om 1439. Maar over het geheel krijgt de stad die zich vaak beroept op zijn internationale en daadkrachtige karakter een zware onvoldoende voor het acquisitiebeleid.
Hofstra wijst op het relatief geringe aantal Chinese bedrijven dat zich nieuw vestigt in de grootste haven van Europa, ondanks de geregelde (handels)missies van burgemeester Aboutaleb aan dat land. ‘Rotterdam heeft nota bene een stedenband met Shanghai. Maar we zien het niet terug in de feiten en de cijfers.’
Daar komt bij dat Rotterdam een grote rol zou moeten kunnen spelen in de zogeheten Nieuwe Zijderoute, het ambitieuze infrastructurele project waarmee Beijing havens en handelscentra aan elkaar wil knopen. De groei van het aantal Chinese acquisities in de periode 2010-2016 is echter ‘mager’, aldus het rapport.

Te veel partijen
In het rapport laakt de stedelijke rekenkamer het grote aantal partijen dat zich bemoeit met acquisitie. Daardoor is er in de visie van de controleur te weinig focus en werken partijen te weinig samen.
Het aantrekken van bedrijven is naast het in 2014 speciaal hiervoor opgerichte Rotterdam Partners in handen van de regionale ontwikkelingsmaatschappij Innovation Quarter en Havenbedrijf Rotterdam. Daarnaast heeft de gemeente zelf teams die zich op het toneel van de acquisitie bewegen.
Juist dat gemeentelijke optreden is Hofstra een doorn in het oog. ‘Rotterdam Partners wordt beconcurreerd door gemeentelijke teams die zich ook bezighouden met acquisitie.’ De gemeente, die ook externen inhuurt voor acquisitie, speelt volgens hem een negatieve rol in de resultaten. ‘Deze interne concurrentie moet zo snel mogelijk worden opgeruimd.’

Onvoldoende geld
Daar komt volgens hem bij dat Rotterdam Partners te weinig geld beschikbaar heeft voor acquisitie van nieuwe bedrijven. Van de €8,5 mln aan inkomsten (waarvan €7,5 mln gemeentelijke subsidie) is €750.000 beschikbaar voor het binnenhalen van nieuwe internationale vestigingen.
Amsterdam heeft ‘aanmerkelijk meer’ financiële middelen ter beschikking, zegt Hofstra. Uit het jaarverslag van die stad blijkt hoeveel. De gemeente had vorig jaar €16 mln beschikbaar voor acquisitie en promotie, oftewel ‘citymarketing’. De hoofdstad haalt volgens de Rotterdamse onderzoekers dan ook meer nieuwe bedrijven binnen. In 2017 waren dat er 143 en — volgens het Amsterdamse jaarverslag — 153 in 2018. Bij Rotterdam Partners kwamen ondertussen recentelijk bestuurlijke problemen aan het licht. Directeur Jeroen Kuyper, de derde voorman in vijf jaar, vertrok begin mei wegens ‘een verschil van mening over de strategie en het te voeren beleid’.

Geen samenhang
Van een samenhangende strategie is volgens de rekenkamer geen sprake. ‘Alles is wel goed en belangrijk’, vat Hofstra het beleid samen. De rekenkamer geeft dan ook het advies om tot ‘een integrale strategie’ te komen waarbij alle partijen worden betrokken. Daarbij moeten ‘gerichte keuzes’ worden gemaakt voor de typen van bedrijven die Rotterdam wil aantrekken.
Verder moet er meer budget komen voor Rotterdam Partners. Belangrijk is verder dat de gemeentelijke rol bij de acquisitie-inspanningen van de havenstad beter moet worden afgebakend.

Nieuwe aanpak
Het Rotterdamse college mocht in het rapport reageren op alle kritiek. Het stadsbestuur stelt dat er al sprake is van een nieuwe aanpak, met nieuwe afspraken tussen de acquisitiepartijen. Onderdeel hiervan zou de instelling van een Stuurgroep Acquisitie moeten zijn, voor de noodzakelijke coördinatie van de acquisitieactiviteiten.
Maar voor Hofstra geldt het adagium ‘eerst zien, dan geloven’. Een eerder kritisch rapport van de International Advisory Board heeft volgens hem niet tot de gewenste resultaten geleid.