Merendeel bedrijven schendt regels bij inhuur zzp’ers

Merendeel bedrijven schendt regels bij inhuur zzp’ers

mrt 6, 2019 Nieuwsfeed by vincent

Een steekproef van de Belastingdienst onder ruim honderd bedrijven heeft uitgewezen dat het gros van de werkgevers werkt met mensen die als zzp’er worden ingehuurd, maar niet voldoen aan de eisen om als zelfstandige te worden aangemerkt. Dat schrijft staatssecretaris van Financiën Menno Snel in een brief aan de Kamer.

Maar liefst 59 van de 104 bezochte bedrijven past de regels rondom het beoordelen van de arbeidsrelatie niet goed toe, blijkt uit de brief. Bij twaalf daarvan gebeurt dat misschien met opzet. In die gevallen constateert de Belastingdienst dat het bedrijf de arbeidsrelatie ‘niet juist heeft gekwalificeerd’. Vervolgonderzoek moet vaststellen of het om kwaadwillendheid gaat.

Modelovereenkomst
Staatssecretaris Menno Snel en partijgenoot minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken kondigden in juli vorig jaar de steekproef aan om te zien hoe de controversiële Wet DBA wordt nageleefd. Die wet werd in 2016 door Rutte II ingevoerd om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Dat gebeurt aan de hand van zogeheten ‘modelovereenkomsten’ van opdracht.

Maar de wet is nooit actief gehandhaafd omdat er teveel onduidelijkheid zou zijn over wie zich ondernemer mag noemen en wie niet. Slechts kwaadwilligen die opzettelijk de regels aan hun laars lappen worden aangepakt.

Bonden boos
De bonden hekelen het gebrek aan handhaving. CNV-voorzitter Arend van Wijngaarden noemt de brief ‘ontluisterend’. Volgens hem valt eruit op te maken dat er geen enkele boete is uitgedeeld. ‘Dat zou een wake-upcall moeten zijn.’

FNV-bestuurslid Zakaria Boufangacha wil ook dat het kabinet onmiddellijk een einde maakt aan het handhavingsmoratorium. ‘Wij wisten al lang dat veel bedrijven de regels aan hun laars lappen. De overheid legt geen boetes op en maakt van zichzelf een tandeloze tijger.’

Het toezichtsplan, zoals de steekproef heet, moest nagaan of werkgevers de arbeidsrelatie goed inschatten en de juiste loonheffingen toepassen. Daarbij zijn zoveel mogelijk verschillende branches en sectoren bezocht en is er gesproken met opdrachtgevers met zowel goedgekeurde als ingetrokken of afgewezen modelovereenkomsten.

Onjuist handelen
Bij slechts 45 van de bedrijfsbezoeken is gebleken dat de opdrachtgever genoeg kennis en ervaring heeft met de wet om de regels goed toe te passen, rapporteert de Belastingdienst. Vaker leek er sprake van ‘in meer of mindere mate onjuist handelen’, aldus de fiscus.

In de praktijk komt het er veelal op neer dat bedrijven zzp’ers inzetten voor hetzelfde werk en op dezelfde manier als hun eigen werknemers. Soms worden zij ingehuurd voor kernactiviteiten die onmisbaar zijn voor de bedrijfsvoering, wat erop kan duiden dat ze in verkapte dienst zijn.

Principezaak
De oorzaak van de regelschendingen ligt niet eenzijdig bij de opdrachtgever. Veel zzp’ers willen niet in dienst, omdat de fiscale voordelen van het ondernemerschap voor hen zwaarder wegen dan de zekerheid van een vaste aanstelling. Dat geldt vooral in sectoren waar de arbeidsmarkt krap is, zoals de ICT, het onderwijs en de zorg. In veel gevallen zeggen bedrijven dat zij de mensen alleen kunnen vinden als zij hen inhuren als opdrachtnemer, ook al zou de feitelijke arbeidsrelatie wel als een dienstbetrekking moeten worden aangemerkt.

Daar nemen de bonden geen genoegen mee. Boufangacha: ‘Dit is een principezaak, er zijn gewoon regels voor zelfstandige arbeid en arbeidscontracten. Dat kun je niet even onderling bepalen omdat je er beiden beter van wordt.’

Foto: Dijkstra; Staatssecretaris van Financiën Menno Snel