De lira keldert, maar inkopers van Turkse waar merken daar niets van

De Turkse centrale bank heeft de inflatieverwachting voor 2018 deze week verhoogd naar 13%. In april was dat nog 8,4%.

De lira keldert, maar inkopers van Turkse waar merken daar niets van

okt 29, 2020 Nieuwsfeed by roxanne

Financieel Dagblad

Foto: Nicole Tung/Bloomberg

In het kort

De Turkse munteenheid is steeds minder waard ten opzichte van de dollar en de euro.

Maar daar merken importeurs en exporteurs weinig van.

Op termijn zal de lage lira echter wel concurrentievoordeel kunnen bieden voor Turkse exporteurs.

Terwijl de Turkse president Recep Tayyip Erdogan het weer eens flink aan de stok heeft met EU-landen, staat de Turkse lira op een historisch dieptepunt. Nederlandse ondernemers die producten invoeren vanuit Turkije kunnen daar echter niet van profiteren.

‘Niemand neemt het risico om in lira’s zaken te doen’, legt Onur Tasdemir uit. Hij is bedrijfsleider bij Maxicomfy, een interieurspeciaalzaak in Amsterdam Nieuw-West waar de bedden rechtstreeks in Turkije worden gekocht. Hij vertelt dat veel Turkse producten juist duurder zijn geworden de afgelopen tijd. De handel in grondstoffen die uit andere landen moeten komen, zoals schuim of staal, vindt namelijk plaats in euro’s of dollars. Ook is de productietijd van bijvoorbeeld matrassen gestegen omdat door corona minder mensen op de fabrieksvloer mogen staan. ‘Hierdoor neemt het aanbod af, waardoor de prijs stijgt.’

Volatiele valuta

Alleen als je bij een kleine fabriek je inkopen doet, kun je momenteel profijt hebben van de lage stand van de lira zegt Tasdemir: ‘Als alles echt lokaal wordt geproduceerd en verkocht, dan maakt het verschil.’ De lira is al langer een volatiele munteenheid en de meeste bestaande contracten tussen Turkije en buitenlandse partijen zijn afgesloten in buitenlandse valuta’s. ‘Het zou voor niemand eerlijk zijn om de lira te gebruiken.’

‘Alleen als je nu met een nieuw bedrijf in zee gaat, kun je je voordeel doen met de devaluatie van de lira.’

Selman Demirtas, meubelwinkel Istanbul & Casablanca

Selman Demirtas van meubelwinkel Istanbul & Casablanca dat ook aan de Burgemeester de Vlugtlaan zit, ondervindt ook weinig voordeel van de lage lira: ‘Alleen als je nu met een nieuw bedrijf in zee gaat, kun je je voordeel doen met de devaluatie van de lira.’ De lira staat op een jaarverlies van 28% ten opzichte van de dollar. Voor een dollar krijg je nu nog 8,3 lira.

Moeilijk meten

De cijfers van de Turkish Exporters Assembly (TEA) laten zien dat er in september sprake was van een daling van exportcijfers van Turkije naar Nederland: bijna 6% minder. Dit terwijl het Turkse mondiale exportcijfer afgelopen maand juist op recordhoogte stond volgens TEA. Met name bij de exportcijfers van textiel, chemicaliën en machines is een stijging te zien. Maar of dit record door de lage lira-stand komt? Dat is volgens Peter Wolters, vice-voorzitter bij Stichting Kamer van Koophandel Nederland-Turkije ‘moeilijk’ te meten. Wolters: ‘Enerzijds is er een positieve impact voor bepaalde sectoren zoals farmaceutische, covid-19-gerelateerde hulpmiddelen. Maar het exportcijfer als geheel wordt ook meteen weer gedempt door producten die duurder zijn geworden doordat er gebruik wordt gemaakt van buitenlandse grondstoffen.’

Vooralsnog is het einde van de dalende trend van de lira niet in zicht. De Turkse centrale bank is niet van plan om de rente te verhogen omdat Erdogan dit niet ziet zitten. Hierdoor daalt het vertrouwen van buitenlandse investeerders in Turkije verder richting nul. In de eerste negen maanden van dit jaar is volgens het Turkse ministerie van financiën de uitstaande schuld van buitenlandse investeerders in Turkije met 55% gedaald naar zo’n 41 mrd lira.

Dichterbij huis

Ook Antonio Barberi Ettaro van Modint, de brancheorganisatie voor mode, interieur, tapijt en textiel — voor Nederland de belangrijkste importproducten vanuit Turkije — denkt dat er voorlopig weinig effect te merken zal zijn omdat de huidige contracten nog in euro’s zijn. Maar op termijn ziet hij wel een concurrentievoordeel voor Turkije, in het bijzonder ten opzichte van landen als Tunesië en Marokko. Salarissen worden in veel gevallen bijvoorbeeld wel uitbetaald in lira’s, dus voor exporteurs zal uiteindelijk de kostprijs zakken, waardoor ze goedkoper kunnen produceren. Barberi Ettaro: ‘Dit zal de al bestaande trend — die versneld wordt door de coronapandemie — om liever dichter bij huis inkopen te doen versterken.’

Dichter bij de EU kleding produceren en inkopen betekent namelijk een snellere productie. Barberi Ettaro: ‘Kleinere series zijn mogelijk en collecties kunnen sneller vernieuwd worden. Je kunt dichter op de markt zitten.’

‘Voor de Turkse exporteurs wordt het voordeel teniet gedaan door de relatief hogere kosten voor tolwegen en douane.’’

Ali Kucuk, assistent-bedrijfsleider bij AGF Overtoom

Ali Kucuk, assistent-bedrijfsleider bij AGF Overtoom uit Amsterdam, importeur van onder meer pepers en granaatappels vanuit Turkije, merkt net als de meubelwinkels niks van de lage wisselkoers: ‘De prijzen worden aangepast aan het land waaraan geleverd wordt.’ Maar ook de tegenpartij wint er vooralsnog niks bij zegt hij: ‘Voor de Turkse exporteurs wordt het voordeel tenietgedaan door de relatief hogere kosten voor tolwegen en douane.’

Normaal gezien zou het een schrale troost zijn dat Turkije nu aantrekkelijker wordt voor toeristen, omdat de grote concurrent Griekenland met de veel duurdere euro zit. Maar door corona blijven de toeristen voorlopig nog massaal thuis, zodat dit voordeeltje niet opgaat voor de hard geraakte Turkse economie.