Koffie, goed of slecht en hoeveel?!

Nederlanders drinken gemiddeld ruim drie koppen per dag. Lekker, maar ook noodzakelijk: veel mensen zijn simpelweg niet in staat op te starten zonder een bakje troost onder hun neus. Een leven zonder koffie is nauwelijks denkbaar. Toch hoor je wisselende verhalen en zijn mensen soms zelfs trots als ze ermee zijn gestopt. Hoe zit dat eigenlijk? Bron: Hedwig Wiebes, Intermediair
In koffie zit cafeïne, net als in cola, chocola en thee. Een gemiddelde kop koffie bevat tussen de 50 en 100 milligram ervan. Zulke kleine hoeveelheden dragen bij aan goede concentratie en focus, en gaat vermoeidheid tegen. Wel is het zo dat je lichaam er langzaam aan went, dus dat je op den duur meer koffie moet drinken om hetzelfde effect te bereiken.

Te veel cafeïne is niet goed
In grote hoeveelheden kan cafeïne een behoorlijk negatieve uitwerking hebben. Te veel cafeïne kan leiden tot onder meer hoofdpijn, rusteloosheid, slaapproblemen, angstgevoelens, prikkelbaarheid, beven, duizeligheid, suizende oren en hartkloppingen. Hoeveel cafeïne precies te veel is werkt voor per persoon verschillend: sommige mensen zijn er gevoeliger voor dan anderen.
Hoe zeer een kop koffie je ook op weg helpt ’s ochtends, aan de Amerikaanse Wake Forest University School of Medicine ontdekten ze dat de cafeïne tegelijkertijd de doorbloeding in je hersenen vermindert. Dat betekent dat er minder voedingsstoffen worden aangevoerd en ook minder afvalstoffen worden afgevoerd. Op de korte termijn merk je daar niks van, en ook voor de proefpersonen die het bij één kop per dag hielden had het nauwelijks effect. Maar het kan op de lange termijn gevolgen hebben voor je hersenfuncties, waarschuwen de onderzoekers.

Slecht cholesterol
Dan is er cholesterol, die van het ‘slechte’ soort: LDL. In koffie zitten stofjes die het cholesterolniveau in je bloed kunnen doen stijgen, zo vonden Canadese wetenschappers. Die stofjes kunnen overigens niet door een papieren filter, maar langs een metalen filter komen ze wel. Mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten doen er dus verstandig aan hun inname van espresso’s te modereren en het vooral bij die goede oude filterkoffie te houden. Het gevoel dat je ’s ochtends dankzij de koffie rap op kunt starten, is natuurlijk heel fijn. Zo krijg je in ieder geval meteen wat gedaan. Toch is het verstandig om je te realiseren dat koffie de afgifte van het stresshormoon cortisol kan verhogen. Grote hoeveelheden koffie nuttigen kunnen je dus juist gestréster maken, in plaats van dat ze bijdragen aan het gevoel dat je alles onder controle hebt. Bovendien wordt een langdurig hoog cortisolgehalte in verband gebracht met diabetes en overgewicht.

Ook veel positieve effecten
Toch is het echt niet alleen maar slecht. Sterker nog, in de laatste jaren ontdekken wetenschappers dat er juist ook een hele hoop positieve effecten toe te schrijven zijn aan koffie. Zo laten verschillende onderzoeken zien dat stevige koffiedrinkers 23 tot liefst 50 procent minder kans lopen op het ontwikkelen van diabetes type 2. Voor wie iedere dag één enkele kop dronk daalde die kans alsnog met 7 procent, zo bleek uit een groot metaonderzoek onder bijna een half miljoen mensen.
Ook toe te juichen: koffie kan je beschermen tegen de ziekte van Alzheimer en dementie, en vermindert het risico op de ziekte van Parkinson.

Koffie maakt gelukkig
Maar misschien nog wel de mooiste en belangrijkste consequentie van allemaal: je gaat je er beter door voelen. Koffie maakt je gelukkiger, omdat de cafeïne de aanmaak van hormonen serotonine en dopamine verhoogt. Uit een onderzoek van de Harvard Universiteit blijkt dat de kans om depressief te worden bij vrouwen die 4 of meer koppen koffie per dag drinken met 20 procent afneemt.
In 2015 concludeerde de Gezondheidsraad dan ook dat koffie een algeheel gunstige invloed heeft op het organisme. Het is overigens een fabeltje dat koffie water aan je lichaam onttrekt. Wel is het zo dat koffie je niet hydrateert. Let dus op dat je er ook een glas water naast hebt staan.

Niet te veel, niet te laat
Ook belangrijk: zorg dat je uiterlijk rond vier uur ’s middags je laatste koffie binnenkrijgt. Onderzoekers aan het Sleep Disorders & Research Center van het Amerikaanse Henry Ford Hospital en aan Wayne State College of Medicine ontdekten dat cafeïne minstens nog zes uur doorwerkt. Ze waarschuwen ervoor dat veel proefpersonen dáchten dat latere consumptie hen niet beïnvloedde, maar dat dit in de meeste gevallen zeker wel zo was.
En over die hoeveelheid: volgens de befaamde medisch onderzoekers van de Mayo Clinic zouden volwassenen niet meer dan 400 milligram cafeïne, oftewel vier flinke koppen koffie, moeten drinken. Het Nederlandse voedingscentrum adviseert het te houden bij maximaal vijf kopjes.