Sluiting kolencentrales maakt gipsplaten duurder

Sluiting kolencentrales maakt gipsplaten duurder

okt 11, 2019 Nieuwsfeed by vincent

Gipsplaten en andere gipsproducten voor de bouwsector worden mogelijk flink duurder.  In het kort
Kolencentrales zijn belangrijke leveranciers van gips voor de gipsverwerkende industrie.Door het sluiten van kolencentrales in Europa moet die verwerkende industrie op zoek naar alternatieven, zoals natuurgips.Voor de Nederlandse gipsverwerkende industrie betekent dat sterk hogere kosten. Gipsplaten en andere gipsproducten voor de bouwsector worden mogelijk flink duurder. Nederlandse gipsmakers krijgen te maken met fors hogere grondstof- en transportkosten, doordat ze gips moeten importeren. Die zullen ze voor een deel doorberekenen. De hogere grondstofkosten zijn het gevolg van de verwachte sluiting van de Europese kolencentrales de komende decennia. Hierdoor verliest de gipsverwerkende industrie zijn belangrijkste grondstof: gips gemaakt uit de rookgasontzwaveling bij kolencentrales. Verwacht wordt dat de sector dit zal opvangen met grotere productie van natuurgips in groeves in Duitsland, Frankrijk, Spanje en Marokko. In sommige gevallen zal de grondstofprijs hierdoor verdubbelen.

‘Het zal denk ik leiden tot een verkoopprijsverhoging van zo’n 10%’• Rob van Groningen, algemeen directeur van Knauf
‘Het is zeker dat de industrie gevolgen zal ondervinden van het feit dat hun vertrouwde grondstoffen minder in Nederland verkrijgbaar zijn’, zegt Jos Moret, verkoopmanager bij Vliegasunie, die minerale reststoffen, vrijkomend bij Nederlandse kolencentrales, in de markt zet. ‘Transportkosten vormen een belangrijke component van de totale prijs. Gaan zij hun grondstoffen afnemen uit landen die verder weg liggen, dan is dat duurder en de CO₂-voetafdruk wordt hoger.’

‘Het is nu heel actueel’, beaamt algemeen-directeur Rob van Groningen van bouwmaterialenproducent Knauf, dat een gipskartonplatenfabriek heeft in Oosterhout. ‘Het zal denk ik leiden tot een verkoopprijsverhoging van zo’n 10%, want we kunnen die verdubbeling van de grondstofkosten niet helemaal doorberekenen’, zegt hij.

Zure regen
In de jaren tachtig troffen veel landen maatregelen om de uitstoot van zwaveldioxide terug te dringen. Dat was nodig om ‘zure regen’ tegen te gaan. Kolencentrales installeerden daarom rookgasontzwavelingsinstallaties, waarbij rookgassen door een grote tank met kalkwater worden geleid. Door de reactie van de zwaveldioxide met het kalkwater ontstaat gips. In één klap werden kolencentrales een belangrijke leverancier voor de gipsverwerkende industrie, omdat het gips goedkoper en zuiverder is dan natuurgips. Door het sluiten van de kolencentrales moet de gipsverwerkende industrie weer terug naar de praktijk van voor de jaren tachtig van de vorige eeuw: de import van natuurgips die gewonnen wordt in groeves. ‘Wij zagen dit natuurlijk al lang geleden aankomen en bereiden ons daar op voor’, zegt Ad Maas, hoofd externe betrekkingen bij Saint-Gobain Gyproc in de Benelux. Het bedrijf is een van de grootste leveranciers van gipsproducten ter wereld. ‘Zo hebben we in 2018 geïnvesteerd om onze fabriek in de haven van Antwerpen geschikt te maken voor de ontvangst van natuurgips.’

Ook bouwmaterialenproducent Knauf is druk bezig met aanpassingen, zegt directeur Van Groningen. ‘We nemen veel gips af van Duitse kolencentrales. De afgelopen weken was de productie van die centrales een stuk lager door een aantal vrije dagen en door hogere windenergieproductie. Dat merken we dan direct. We zijn nu druk bezig volledig over te schakelen op natuurgips. Per 1 januari 2020 willen we 100% natuurgips gaan gebruiken.’ ‘Het is uiteindelijk goedkoper om grondstoffen te vervoeren dan de bewerkte eindproducten’. Kolencentrales in de EU produceren nu nog jaarlijks zo’n 18 miljoen ton gips. Dat zal de komende jaren dus voor een belangrijk deel moeten worden vervangen door natuurgips en door toename van recycling.

Oneindig recyclebaar
Volgens Van Groningen is er genoeg natuurgips. ‘Het goede nieuws is dat er meer dan voldoende voorhanden is’, zegt hij. Toch zullen de consequenties voor bedrijven in Nederland en België groot zijn. ‘Nederland en België zijn zo goed als de enige twee landen in Europa waar geen natuurgips voorkomt, dus we zullen het uit andere landen moeten aanvoeren’, vertelt Van Groningen. En dat verhoogt de kosten. De Knauf-directeur verwacht niet dat productie van gipskartonplaten uit Nederland daardoor zal verdwijnen. De vraag naar lokaal geproduceerde gipsplaten blijft waarschijnlijk hoog. ‘Het is uiteindelijk goedkoper om grondstoffen te vervoeren dan de bewerkte eindproducten.’ Daarnaast gaan bedrijven meer gips winnen met recycling. Knauf haalt al gebruikte gipsplaten uit gebouwen (‘urban mining’) om ze vervolgens te hergebruiken in nieuwe bouwprojecten. Ook Gyproc-manager Maas verwacht meer recycling van gips. ‘Dat gaan we zeker stimuleren als onderdeel van onze strategie om uiteindelijk circulair te worden. Gips is oneindig recyclebaar zonder verlies van eigenschappen.’