Heb jij eindelijk die leuke jongen van sales gesproken, heeft zíj er al mee geslapen. Uit: Gids voor de Kantoorjungle

Heb jij eindelijk die leuke jongen van sales gesproken, heeft zíj er al mee geslapen. Uit: Gids voor de Kantoorjungle

okt 22, 2019 Nieuwsfeed by vincent

Ieder kantoor wordt bevolkt door een aantal herkenbare sympathieke en minder sympathieke archetypes. Japke-d. Bouma (49), columnist bij NRC, beschrijft ze treffend en humoristisch in de Gids voor de Kantoorjungle. 
Herkenbaar voor vrijwel alle werknemers die regelmatig op kantoor zitten; De Lul Van Sales met zijn duikhorloge, de Morsige Collega met zijn stinkende adem en Het Meisje op Wie Iedereen Verliefd Is. Vandaag wordt de gids, met deze en heel veel andere types, opnieuw uitgegeven. Zeven jaar geleden schreef Bouma het boek al, maar de types zijn de afgelopen jaren nauwelijks veranderd. ,,Wel hoe we tegen sommige aankijken’’, zegt Bouma. ,,Neem ‘De Ziekelijke Flirt’. Jarenlang dachten we: seksistische opmerkingen horen er een beetje bij als je op kantoor werkt.’’ Na #MeToo kan dat echt niet meer, zegt Bouma. ,,Collega’s durven nu vaker ‘sodemieter op’, te zeggen.’’

Studie
Als de types niets veranderd zijn, waarom wordt het boek dan opnieuw uitgegeven? ,,Het was niet meer verkrijgbaar’’, zegt Bouma. Het was Bouma’s eerste boek over het kantoorleven, daarna volgden er nog drie. ,,En éigenlijk is het mijn interessantste boek. Het is een studie van het hele kantoorleven: alles wat daar gebeurt en welke soorten er rondlopen.’’ Het is een studie van het hele kantoorle­ven: alles wat daar gebeurt en welke soorten er rondlopen. Naast De Ziekelijke Flirt, beschreef Bouma dertig verschillende types zoals De Geboren Leider, De Klager, De Diva en De Stagiair Met Wie Niemand Iets Kan. Daarvoor putte ze uit ervaringen tijdens haar eerste baan bij een softwarebedrijf, bij De Volkskrant en NRC, waar Bouma inmiddels ruim twintig jaar werkt.

Waren collega’s extra op hun hoede bij Bouma uit angst gebruikt te worden als inspiratie voor een vervelend kantoortype? ,,Daar was ik in het begin bang voor, dat collega’s op wie ik de naardere types had gebaseerd zich daarin zouden herkennen’’, zegt ze. Maar dat gebeurde nooit. ,,Dat soort types hebben vaak weinig zelfspot en zelfkennis.’’ Juist collega’s die ze erg waardeert, vroegen haar of de beschrijvingen over hen gingen. ,,De onzekerheid zit bij de verkeerde mensen.’’

Overeenkomsten
Werknemers van heel veel andere kantoren herkennen de types wel, blijkt uit de reacties die Bouma krijgt. ,,Zo grappig, dan kreeg ik te horen: hoe ken jij Jan van ons kantoor?’’ Kantoren blijken sowieso veel overeenkomsten te vertonen, constateert ze. ,,Slechte managers, de verkeerde mensen die de leuke baantjes krijgen, of je uit de naad werken, maar niemand die het ziet. Daar verbazen veel werknemers zich over.’’ En welk type lijkt het meest op Bouma? ,,Ik heb veel eigenschappen van De Controlfreak vrees ik. Ik kan moeilijk loslaten en wil alles zelf doen. Ik hoop dat ik ook iets heb van De Diva. En De Klager, daar heb ik ook iets van helaas.’’

Vier zeer herkenbare types van de werkvloer:
1. De Klager
De Klager is het zwarte gat van het bedrijf. Iedereen in haar buurt zuigt ze helemaal leeg. Ze blijft het je vertellen. Alles wat er fout gaat. Met het bedrijf, met haar, met de bedrijfstak, met Nederland, met de wereld. Overal over klagen, maar oplossingen heeft ze niet. Als je haar ziet aankomen, doe je altijd net of je druk bent. Maar juist dán komt ze naast je bureau staan. Ze trekt wat met haar been en masseert haar schouder. Dan gaat ze op je tafel zitten en sluit even haar ogen. Ze heeft weer zo’n last, zegt ze. Maar daar gaat het niet om. Waar ze voor kwam: weet je nog, dat ze je ooit over Het Probleem had verteld? Dat ze al voorspeld had dat Het een Ding zou worden? En dat ze nota bene nog had Gewaarschuwd, maar dat er Niks mee gedaan is. Ze kan alles wat er fout is aan de organisatie feilloos duiden en ze heeft altijd gelijk.

2. De Collega Die Overal Lak Aan Heeft
Als de secretaresse ’s avonds bang is om naar huis te fietsen, zegt hij bemoedigend: ‘Joh, jou pakken ze toch niet.’ Als je na uren optutten van het toilet komt, zegt hij: ‘Ga je zó naar die borrel?’ Stilte. ‘Anyways.’ Dit is De Collega Die Overal Lak Aan Heeft. Type Bad boy. Nergens bang voor. Laat een spoor van diep beledigde, vertwijfelde, tot op het bot gekrenkte collega’s na. Je bent dol op hem. Omdat hij allergisch is voor huichelarij, incompetentie, vals decorum en dingen ‘die we nu eenmaal zo doen omdat we ze altijd al zo gedaan hebben’. Hij is onmisbaar. Omdat hij iedereen weer netjes met de voeten op de grond zet met zijn fundamentalisme. Omdat hij altijd tot de kern doorprovoceert. Omdat hij je altijd weer aan het lachen krijgt. Hij is de frisse oase tussen de droogkloten.

3. De Collega Van Wie Niemand Precies Weet Wat Hij Doet
Altijd een hoog salaris, altijd dicht bij de baas, maar zijn functieomschrijving is elke drie maanden anders. Als je hem mailt, antwoordt hij dat het niet op zijn terrein ligt. Ook als zijn secretaresse zegt van wel. Maar meestal geeft hij helemáál geen antwoord. Dan heeft hij geen tijd. Hij moet naar een conferentie in San Francisco. Daarna naar Berlijn. Dan dat andere project, dat brede. Hij knipoogt. Het is nu nog even een niemandsland, zijn portefeuille, het moet nog even uitkristalliseren, allemaal. Maar het komt echt goed, uiteindelijk. Hij is een talent, het bedrijf heeft veel aan hem te danken. Hij maakt van die prachtige powerpoints, met een matrix. We zitten altijd in het kwadrant linksonder, en we moeten – hippe pijl! – naar rechtsboven. Wat er op de assen staat, is niet belangrijk. Up up up moeten we, en als hij het verkoopt, ga je mee. Blind.

4. De Bitch
Slapeloze nachten bezorgt ze je, je weet nooit van welke kant ze komt. Het kan een compliment zijn, of een kat. Altijd loop je net een paar stappen achter. Heb jij eindelijk die leuke jongen van sales gesproken, heeft zíj er al mee geslapen. Als je ergens hard om lacht, zegt ze: ‘Nu snap ik dat je offerte nog niet af is.’ Maar haar complimenten zijn het dodelijkst. ‘Hee,’ zegt ze dan, ‘dat was heel erg leuk wat je laatst had, ik ben even vergeten wat het was.’ Ze vraagt vaak ‘of ze even advocaat van de duivel mag spelen’. Maar ze is de advocaat niet, ze is de duivel. Iedereen boort ze de grond in, meestal poeslief. Dan zegt ze: ‘Werkt zij parttime? Geestig, dat hoor ik wel vaker, dat vrouwen parttime werken.’ Je kent haar. Ze denkt dat als ze anderen vernedert, ze er zelf nog best goed uitkomt.

Gids voor de kantoorjungle door Japke-d. Bouma verschijnt bij Thomas Rap, 14,99 euro